بازی تونل های حماس
- ابوالفضل
- بازی های چاپی
«معمای زیرِ زمین» یک بازی گروهی فکری است که بازیکنان در آن باید با استفاده از منطق و الگویابی، کارت‌ها را در یک جدول ۴×۴ بچینند. هر کارت دارای یک رنگ و یک نماد است و بازیکنان باید طوری تصمیم بگیرند که هیچ رنگ یا نمادی در یک سطر یا ستون تکرار نشود. آن‌ها با بررسی گزینه‌ها، گفت‌وگو و اصلاح انتخاب‌های اشتباه، به چینش درست می‌رسند. این بازی بدون نیاز به تجهیزات پیچیده، فرصتی برای تمرین حل مسئله و تصمیم‌گیری گروهی فراهم می‌کند.
وسایل مورد نیاز
- ۱۶ کارت مربع‌شکل با ترکیب چهار رنگ و چهار نماد متفاوت
- یک صفحه مشبک ۴×۴ که روی کاغذ رسم شده باشد
-
مرحله اول؛ آماده‌سازی
مربی یک جدول ۴×۴ روی کاغذ رسم می‌کند و ۱۶ کارت آماده می‌سازد. کارت‌ها باید ترکیب‌های متفاوتی از چهار رنگ و چهار نماد داشته باشند؛ هر کارت یک رنگ و یک نماد مشخص دارد. -
مرحله دوم؛ شروع ماموریت
مربی یک کارت را در یکی از خانه‌های جدول قرار می‌دهد و باقی کارت‌ها را در اختیار گروه می‌گذارد. مأموریت بازیکنان این است که خانه‌های خالی را با رعایت قوانین جدول کامل کنند. -
مرحله سوم؛ بررسی مسیرها
بازیکنان پیش از گذاشتن هر کارت، رنگ و نماد آن را با کارت‌های همان سطر و ستون مقایسه می‌کنند. در هیچ سطر یا ستونی نباید رنگ یا نمادی تکرار شود؛ بنابراین هر سطر و ستون باید هر چهار رنگ و هر چهار نماد را داشته باشد. -
مرحله چهارم؛ اصلاح چینش
اگر کارتی باعث تکرار رنگ یا نماد شود، بازیکنان باید جای دیگری برای آن پیدا کنند یا کارت‌های قبلی را جابه‌جا کنند. گروه با آزمون‌وخطا و استدلال، چینش را تا رسیدن به پاسخ معتبر اصلاح می‌کند. -
مرحله پنجم؛ تایید نهایی
پس از تکمیل جدول، گروه همه سطرها و ستون‌ها را بررسی می‌کند تا از نبود تکرار مطمئن شود. مربی در پایان از بازیکنان می‌خواهد توضیح دهند کدام سرنخ یا استدلال بیشترین کمک را به حل معما کرده است.
مربی باید فضای حل معما را مدیریت کند، بدون آنکه پاسخ را به‌جای بازیکنان پیدا کند.
1
هدایت استدلال
وقتی گروه به بن‌بست می‌رسد، با پرسشی مانند «در این ستون چه رنگی هنوز نیامده؟» مسیر فکر کردن را باز کند.
2
توزیع مشارکت
از بازیکنان بخواهد پیش از تصمیم نهایی، دلیل انتخاب خود را توضیح دهند تا فرصت مشارکت فقط در اختیار یک نفر نباشد.
3
ارزیابی راهبرد
در پایان، از گروه بخواهد توضیح دهد کدام انتخاب اشتباه باعث شد به سرنخ تازه‌ای برسند و چگونه از آن برای ادامه حل معما استفاده کردند.
اهداف تربیتی
این بازی با تبدیل یک مسئله منطقی به مأموریتی گروهی، اهداف زیر را دنبال می‌کند
تقویت تفکر منطقی
تقویت تفکر منطقی، الگویابی و مهارت حل مسئله
پرورش گفت‌وگوی سازنده
پرورش گفت‌وگوی سازنده و تصمیم‌گیری گروهی
تمرین استدلال
تمرین استدلال و پیش‌بینی پیامد انتخاب‌ها
تقویت دقت
تقویت دقت و توجه به چند ویژگی هم‌زمان
این بازی از اصل عدم تکرار در سطر و ستون استفاده می‌کند، اما نسخه پیشنهادی آن به‌جای اعداد، بر ترکیب رنگ و نماد تکیه دارد. در این نسخه، نیازی به رعایت قوانین مربوط به مربع‌های ۲×۲ نیست.
مربی می‌تواند از بازیکنان بخواهد سطری را انتخاب کنند که بیشترین خانه‌های آن تکمیل شده است و ابتدا همان را بررسی کنند. اگر همچنان به بن‌بست رسیدند، می‌توانند یکی از انتخاب‌های قبلی را بازبینی کنند.
بله. می‌توان دو گروه را با جدول‌ها و کارت‌های یکسان وارد رقابت کرد. گروهی برنده است که در زمان کمتر، جدول را کامل کند و همه سطرها و ستون‌هایش بدون تکرار باشند.
خیر. مربی می‌تواند ۱۶ مربع روی کاغذ بکشد، آن‌ها را رنگ‌آمیزی کند و با نوشتن یا رسم نمادهای ساده، کارت‌ها را آماده کند.
می‌توان از روایت بازسازی یک شبکه ارتباطی یا تکمیل یک مأموریت پشتیبانی استفاده کرد و بر اهمیت نظم، دقت، شناخت نشانه‌ها و همکاری تأکید کرد. بهتر است روایت صرفاً زمینه‌ای برای بازی باشد و پیام تربیتی اصلی از تجربه حل مسئله و کار گروهی به دست آید.
