بازی سودوکو تصویری
- amirabbas moghtadaei
- بازی های فکری
«سودوکو تصویری» یک بازی فکری برای تقویت تمرکز، دقت، حافظه، قدرت حل مسئله و تفکر منطقی است. در این بازی، بهجای اعداد از تصاویر، نمادها یا اشکال مختلف استفاده میشود و بازیکنان باید خانههای خالی جدول را بهگونهای کامل کنند که هیچ تصویر تکراری در هر ردیف، ستون یا بخش مشخصشده وجود نداشته باشد. در نسخه سادهتر، بازی با جدولهای ۴×۴ طراحی میشود و برای کودکان کمسنتر مناسب است. برای بازیکنان بزرگتر میتوان از جدولهای ۶×۶ یا ۹×۹ استفاده کرد. تصاویر بازی میتوانند با موضوعاتی مانند ایران، طبیعت، هویت، نمادهای ملی، قهرمانان، مشاغل یا مفاهیم تربیتی طراحی شوند.
وسایل مورد نیاز
- جدول یا صفحه سودوکو
- کارتهای تصویری یا نمادها
- مداد
- پاککن یا ماژیک
-
مرحله اول؛ آمادهسازی جدول
در ابتدا یک جدول سودوکو متناسب با سن و توانایی بازیکنان آماده میشود. تعدادی از خانهها با تصاویر یا نمادهای مشخص پر میشوند و تعدادی خانه نیز خالی باقی میمانند. بهتر است تصاویر انتخابشده برای کودکان قابل تشخیص و از نظر ظاهری متفاوت باشند. اندازه جدول و تعداد خانههای خالی میتواند بر اساس سطح دشواری بازی تغییر کند. -
مرحله دوم؛ آشنایی با قانون بازی
مربی قانون اصلی بازی را برای بازیکنان توضیح میدهد. هر تصویر یا نماد باید در خانهای قرار بگیرد که در ردیف، ستون و بخش مربوط به خود تکرار نشود. مربی میتواند با یک نمونه ساده، نحوه بررسی ردیفها و ستونها را به بازیکنان نشان دهد تا با روش پیدا کردن گزینه مناسب آشنا شوند. -
مرحله سوم؛ کامل کردن جدول
بازیکن خانههای خالی را بررسی میکند و تصاویر موجود در ردیف، ستون و بخش مربوط به هر خانه را با یکدیگر مقایسه میکند. سپس گزینههایی را که امکان قرار گرفتن در آن خانه را ندارند حذف کرده و تصویر مناسب را انتخاب میکند. در بازی گروهی، بازیکنان میتوانند درباره گزینههای مختلف گفتوگو کرده و برای پیدا کردن پاسخ درست با یکدیگر همکاری کنند. -
بررسی راهحل
پس از کامل شدن جدول، ردیفها، ستونها و بخشهای مختلف بررسی میشوند تا از درست بودن جای تصاویر و نبودن موارد تکراری اطمینان حاصل شود. مربی میتواند از بازیکن بخواهد توضیح دهد که چرا یک تصویر را در خانه مشخصی قرار داده است. این کار به تقویت استدلال و توانایی توضیح دادن روش حل مسئله کمک میکند.
مربی با مدیریت فضای رقابت، بازی را هدایت میکند تا در مسیر هدف خود پیش برود.
1
انتخاب تصاویر
تصاویر باید واضح، قابل تشخیص و متناسب با موضوع بازی باشند. در صورت استفاده از محتوای تربیتی، تصاویر میتوانند به ایران، هویت، طبیعت، قهرمانان یا نمادهای فرهنگی مرتبط باشند.
2
هدایت فرایند حل
مربی بهجای ارائه مستقیم پاسخ، با پرسشهایی مانند «در این ردیف چه تصویری وجود ندارد؟» یا «این تصویر در کدام خانهها نمیتواند قرار بگیرد؟» بازیکنان را راهنمایی میکند.
3
تنظیم دشواری
مربی با توجه به عملکرد بازیکنان، تعداد خانههای پرشده، اندازه جدول و میزان شباهت تصاویر را تغییر میدهد.
اهداف تربیتی
تمرین تصمیمگیری، سنجش خطر و کنترل ریسک
حافظه دیداری
بازیکن با مشاهده و به خاطر سپردن جای تصاویر و نمادهای مختلف، توانایی یادآوری اطلاعات دیداری خود را تقویت میکند.
تمرکز و دقت
بررسی دقیق ردیفها، ستونها و خانههای خالی باعث میشود بازیکن با توجه بیشتری اطلاعات موجود در جدول را بررسی کند.
تفکر منطقی و استدلال
بازیکن با حذف گزینههای نامناسب و مقایسه انتخابهای مختلف، یاد میگیرد برای رسیدن به پاسخ از منطق و استدلال استفاده کند.
حل مسئله و تصمیمگیری
پیدا کردن جای مناسب تصاویر، بازیکن را با یک مسئله روبهرو میکند و به او کمک میکند گزینهها را بررسی کرده و تصمیم مناسب بگیرد.
خیر. در این بازی میتوان به جای اعداد از تصاویر، نمادها یا شکلهای مختلف استفاده کرد.
بله. بازی میتواند به صورت فردی، دونفره یا گروهی انجام شود.
مربی بهتر است به جای گفتن پاسخ، با پرسشهای ساده مانند «در این ردیف چه تصویری وجود ندارد؟» یا «این تصویر در این ستون تکرار شده است؟» به بازیکن کمک کند.
با بیشتر کردن تعداد جدول ها، کم کردن تصاویر از پیش قرار دادهشده، استفاده از تصاویر مشابهتر یا تعیین محدودیت زمانی میتوان سطح دشواری بازی را افزایش داد.
